Clyma kennisbank · Airco

R32 koudemiddel: regels, veiligheid en uw aircokeuze

R32 zit in veel vaste airco’s. U leest er ook berichten over een verbod, uitfasering en alternatieven zoals R290. Wat betekent dat voor een airco die u al heeft, of voor een installatie die u nu wilt kopen? Hieronder leggen we de techniek en de Europese regels uit, met aandacht voor de keuzes die u als woningeigenaar werkelijk moet maken.

Door het Clyma-team · Inhoudelijk gecontroleerd op 7 november 2026

01 · R32 koudemiddel

Wat is R32 en wat doet het in een airco?

R32 is de aanduiding voor difluormethaan, een koudemiddel uit de groep HFK’s. Een airco gebruikt het om warmte te verplaatsen. Tijdens koelen neemt het systeem warmte uit de woning op en geeft het die buiten af. Bij een omkeerbare airco draait dat proces tijdens verwarmen om. De compressor gebruikt daarvoor elektriciteit.

Het koudemiddel circuleert in een gesloten leidingcircuit tussen de binnenunit en buitenunit. De ventilator blaast kamerlucht langs een warmtewisselaar; hij hoort geen R32 de kamer in te blazen. Het water dat bij koelen uit de condensafvoer komt, is vocht uit de lucht en geen koudemiddel.

R32 is ook geen brandstof die tijdens normaal gebruik opraakt. Een werkende installatie hoeft daarom niet ieder jaar opnieuw met gas gevuld te worden. Als koudemiddel ontbreekt, moet de installateur de oorzaak onderzoeken. Alleen bijvullen zonder de oorzaak van een lek te verhelpen is geen duurzame oplossing.

01Warmte opnemen

Het koudemiddel neemt warmte op in de ene warmtewisselaar.

02Warmte verplaatsen

De compressor en regeling houden het proces op gang.

03Warmte afgeven

De andere warmtewisselaar geeft warmte af aan de omgeving.

Schematische werking. De richting wisselt tussen koelen en verwarmen; lucht en koudemiddel blijven gescheiden.

De volledige werking staat in onze uitleg over de koudemiddelkringloop.

02 · R32 koudemiddel

GWP: wat zegt 675 over het milieu?

GWP vergelijkt het opwarmende effect van een stof met dat van CO₂ over een bepaalde periode. Voor de gebruikelijke vergelijking over 100 jaar heeft R32 in de F-gassenverordening een waarde van 675. Die waarde gaat over koudemiddel dat in de atmosfeer terechtkomt. Zij beschrijft niet het stroomverbruik of de uitstoot van iedere draaiende airco.

Een eenvoudig rekenvoorbeeld maakt het verschil duidelijk. Als 1 kilogram R32 volledig vrijkomt, hoort daar volgens die GWP-waarde 675 kilogram CO₂-equivalent bij. Bij 0,8 kilogram is dat 540 kilogram. Dat is een berekend klimaateffect bij vrijkomen, geen voorspelling dat de inhoud van uw installatie zal lekken.

Veeg opzij om alle kolommen te lezen.

R32, R410A en R290: drie verschillende koudemiddelen
KoudemiddelGWP over 100 jaarWat u als koper moet weten
R32675HFK; in veel splitairco’s. Veiligheidsklasse A2L, beperkt ontvlambaar.
R410ACirca 2.088Mengsel met een hoger GWP. Vooral relevant bij oudere installaties en vervanging.
R2900,02 in de actuele EU-uitlegPropaan; zeer laag GWP, veiligheidsklasse A3. Het toestel moet voor dit koudemiddel ontworpen zijn.
R410A
2.087,5
R32
675
R290
0,02
GWP over 100 jaar op een lineaire schaal. De balk van R290 is op deze schaal vrijwel onzichtbaar. Dit vergelijkt het klimaateffect per kilogram bij vrijkomen, niet het energieverbruik van een airco.

Bij gelijke massa is het GWP van R32 ongeveer 68% lager dan dat van R410A. Voor een complete installatie telt daarnaast hoeveel koudemiddel erin zit, hoeveel werkelijk weglekt en hoeveel elektriciteit de airco tijdens zijn levensduur gebruikt. Alleen het laagste GWP aanwijzen is dus nog geen volledige vergelijking tussen twee toestellen.

Bij R290 ziet u in oudere documenten vaak een GWP van 3. De huidige uitleg van de Europese Commissie gebruikt 0,02 op basis van de nieuwere systematiek. Vergelijk cijfers met dezelfde bron en beoordelingsbasis. Bekijk de actuele EU-tabel; de samenstelling van R410A en de vergelijking met R32 staan ook bij Daikin.

03 · R32 koudemiddel

Wordt R32 verboden? De juiste tijdlijn voor woningairco’s

Voor de gebruikelijke vaste airco in een woning is vooral de categorie lucht-luchtsplitsysteem van belang. Die geeft de warmte direct aan de lucht in uw kamer af. Een lucht-waterwarmtepomp verwarmt water voor bijvoorbeeld radiatoren of vloerverwarming. Dezelfde naam “warmtepomp” betekent niet dat dezelfde deadline geldt.

De onderstaande tijdlijn gaat over beperkingen op het in de handel brengen van apparatuur in de EU. Dat begrip heeft een juridische betekenis en is niet hetzelfde als de dag waarop een eigenaar zijn bestaande airco aanzet.

Veeg opzij om alle kolommen te lezen.

Belangrijkste datums uit bijlage IV van EU-verordening 2024/573
DatumCategorieBeperking
1 januari 2025Afzonderlijke splitsystemen met minder dan 3 kg F-gasGWP van 750 of hoger. Dit raakt onder meer R410A in die categorie.
1 januari 2027Lucht-watersplits tot en met 12 kWGWP van 150 of hoger, behoudens de genoemde veiligheidsexceptie.
1 januari 2029Lucht-luchtsplits tot en met 12 kWGWP van 150 of hoger, behoudens de genoemde veiligheidsexceptie. R32 valt boven die grens.
1 januari 2035Splitsystemen tot en met 12 kWGefluoreerde broeikasgassen, behoudens de genoemde veiligheidsexceptie.

Een systeem van precies 12 kW valt onder “tot en met 12 kW”. Grotere systemen, monoblocks en andere toepassingen kennen eigen regels. Laat bij een multisplit de categorie en het nominale systeemvermogen controleren; tel niet op eigen initiatief de commerciële vermogensnamen van alle binnenunits bij elkaar op.

De veiligheidsexcepties zijn geen algemene vrijstelling voor ieder huis. De toepassing moet aan de bijbehorende voorwaarden voldoen. Ook voor bestaande voorraad en verdere levering gelden documentatievereisten. De leverancier moet kunnen onderbouwen dat een aangeboden systeem rechtmatig wordt geleverd. Bron: artikel 11 en bijlage IV, onderdeel 9.

04 · R32 koudemiddel

Moet een bestaande R32 airco straks weg?

Een rechtmatig geplaatste R32 airco hoeft niet alleen door het aanbreken van 2029 of 2035 uit uw woning te worden verwijderd. De genoemde marktbeperkingen zijn geen algemene vervangingsplicht voor bestaande toestellen. Een goed werkende installatie vervangen uitsluitend omdat u een alarmerende kop heeft gelezen, is daarom geen vanzelfsprekende keuze.

Bestaand gebruik, verkoop van nieuwe apparatuur en service zijn verschillende onderwerpen. De verordening bevat afzonderlijke regels voor onderhoud en voor onderdelen waarmee bestaande apparatuur wordt gerepareerd. Zo is de servicebeperking die vanaf 2026 voor airconditioning geldt gericht op koudemiddelen met GWP 2.500 of hoger. R32 heeft GWP 675 en valt niet onder die specifieke grens.

Dat geeft geen garantie dat iedere reparatie over vijftien jaar beschikbaar of betaalbaar zal zijn. Onderdelen, arbeidskosten, de technische staat en de afbouw van de HFK-markt tellen mee. Vraag bij aanschaf naar service en garantievoorwaarden, en bewaar uw modelgegevens en opleverdocumenten. Een wettelijk toegestane reparatie kan economisch alsnog ongunstig uitpakken.

01

Uw airco werkt goed

Gebruik hem zorgvuldig en onderhoud hem volgens de voorschriften. Een kalenderdatum alleen is geen reden voor vervanging.

02

Uw airco heeft een storing

Laat de oorzaak en reparatiekosten vaststellen. Vergelijk die met de resterende bruikbaarheid en een eventuele vervanging.

03

U koopt een nieuwe airco

Laat de exacte combinatie, actuele regelgeving, toepassing en onderhoudsmogelijkheden meenemen in het advies.

Lees ook de EU-uitleg over apparatuur en serviceverplichtingen.

05 · R32 koudemiddel

Is R32 veilig en is het hetzelfde als propaan?

R32 is geen propaan. Propaan wordt als koudemiddel aangeduid met R290. De stoffen hebben verschillende eigenschappen en veiligheidsklassen. R32 is A2L: beperkt ontvlambaar met een lage vlamvoortplantingssnelheid. R290 is A3 en vraagt andere ontwerp- en veiligheidsmaatregelen.

Een airco is ontwikkeld en getest voor het koudemiddel dat op het typeplaatje staat. De fabrikant bepaalt onder meer de toegestane vulling, leidinglengten, opstellingsvoorwaarden en eventuele minimale ruimteoppervlakte. De installateur moet die voorwaarden voor de gekozen combinatie beoordelen. “Het zit toch in een gesloten leiding” is geen reden om installatievoorschriften over te slaan.

Laat een R32 installatie nooit simpelweg met R290 vullen. Ook overstappen van R410A naar R32 is geen gewone vulbeurt. Compressor, olie, componenten en veiligheidsvoorzieningen moeten geschikt zijn. Bij vervanging beoordeelt de installateur bovendien of bestaande leidingen herbruikbaar zijn; dezelfde ligging of diameter is daarvoor op zichzelf onvoldoende.

Een vreemde geur is geen betrouwbare test voor een koudemiddellek. Een lekkage kan zich ook anders uiten. Zijn er plotselinge problemen, zichtbare schade of een vermoeden van lekkage, stop dan met gebruiken en laat de installatie beoordelen. Open geen aansluitingen en probeer niet zelf gas toe te voegen. De ILT-consumenteninformatie legt uit waarom dit werk bij een bevoegd bedrijf en bevoegde monteur hoort.

06 · R32 koudemiddel

Bijvullen, lekcontrole en onderhoud: wat is nodig?

Filterreiniging, professioneel onderhoud en een wettelijke lekcontrole zijn drie verschillende zaken. Een filter vangt stof uit de kamerlucht op. Het schoonmaken ervan volgens de gebruiksaanwijzing opent het koudemiddelcircuit niet. Een monteur beoordeelt bij onderhoud onder meer vervuiling, condensafvoer, bevestiging en werking. Werk aan het koudemiddelcircuit vraagt de juiste certificering.

Niet iedere kleine woningairco heeft automatisch dezelfde wettelijke periodieke lekcontroleplicht. Voor de HFK’s uit bijlage I is onder meer de hoeveelheid in CO₂-equivalenten van belang. De hoofdgrens voor periodieke lekcontrole is 5 ton CO₂-equivalent, met aparte bepalingen en uitzonderingen. Bij R32 komt 5 ton rekenkundig overeen met ongeveer 7,4 kilogram. De installateur beoordeelt de totale werkelijke vulling en de toepasselijke regels; dit getal is geen instructie om zelf onderhoud over te slaan.

Ook onder een wettelijke drempel blijft zorgvuldig onderhoud nodig. Een defecte afvoer kan wateroverlast geven terwijl er niets aan de hand is met het koudemiddel. Omgekeerd bewijst een schoon filter niet dat een installatie lekvrij is. Laat bij een klacht gericht onderzoek doen in plaats van standaard een “gasbeurt” te bestellen.

  1. Bewaar de gegevens. Model van binnen- en buitenunit, koudemiddeltype, vulling en onderhoudsrapporten helpen bij een latere beoordeling.
  2. Volg de handleiding. Reinig alleen de filters en onderdelen die de fabrikant voor gebruikers toegankelijk maakt.
  3. Meld veranderingen. Denk aan terugkerende foutmeldingen, sterke ijsvorming, lekkage of duidelijk minder vermogen bij vergelijkbare omstandigheden.
  4. Laat een lek herstellen. De monteur moet de oorzaak aanpakken en het systeem passend controleren; koudemiddel hoort niet routinematig te verdwijnen.

Meer praktische uitleg vindt u in airco-onderhoud. De wettelijke grondslag voor lekcontroles staat in artikel 5 van de F-gassenverordening.

07 · R32 koudemiddel

Nu een R32 airco kopen of wachten op een alternatief?

Een passende R32 airco kan op dit moment een verdedigbare keuze zijn. Dat oordeel hangt af van uw behoefte en van het concrete toestel. Heeft u een slaapkamer die structureel te warm wordt of wilt u een veelgebruikte kamer gericht verwarmen, dan heeft bruikbaar comfort nu waarde. Heeft u al een goed werkende airco, dan is vervangen uitsluitend voor een ander koudemiddel vaak minder overtuigend.

Bekijk bij een nieuwe installatie eerst welke systemen daadwerkelijk geschikt en leverbaar zijn voor uw woning. Een alternatief met een zeer laag GWP is interessant, maar moet ook passen bij de beschikbare ruimte, de geluidsvoorwaarden, het verwarmingsvermogen en de veiligheidsvoorschriften. De ontwikkeling van het aanbod is geen reden om vandaag een toekomstige beschikbaarheid of prijs te beloven.

Veeg opzij om alle kolommen te lezen.

Zo maakt u een afweging zonder koopdruk
Uw situatieWat weegt het zwaarst?Wat vraagt u in een offerte?
Nog geen airco, wel een concreet comfortprobleemEen passende oplossing voor de kamers die u werkelijk gebruikt.Vermogen, luchtverdeling, buitenunitlocatie, koudemiddel en compleet installatiebedrag.
Werkende bestaande R32 aircoBehoud van bruikbaar comfort en onnodige vervanging voorkomen.Onderhoudsadvies; alleen bij een probleem een reparatie- of vervangingsvergelijking.
Oud toestel met dure reparatieResterende bruikbaarheid, onderdelen en totale kosten.Reparatiekosten naast een nieuwe installatie, inclusief verwijderen en terugwinnen.
Nieuwbouw of ingrijpende renovatieEen plan voor alle kamers, ventilatie en eventuele warmwatervoorziening.Samenhang tussen koeling, verwarming, energiegebruik en andere installaties.

08 · R32 koudemiddel

Duurzaamheid is meer dan het koudemiddel alleen

Een kleine hoeveelheid koudemiddel met een laag GWP is gunstig voor het mogelijke klimaateffect bij lekkage. Het elektriciteitsgebruik tijdens koelen en verwarmen vormt een andere kant van de vergelijking. Een verkeerd gedimensioneerde, slecht geplaatste of onnodig gebruikte airco wordt niet vanzelf duurzaam door de naam van het gas.

Gebruik SEER voor de vergelijking van seizoensrendement bij koelen en SCOP bij verwarmen. Vergelijk dezelfde capaciteit, de juiste binnen- en buitenunitcombinatie en bij verwarmen dezelfde klimaatzone. Het werkelijke verbruik hangt daarna af van de woning, het weer, de instellingen en de draaiuren. Een hoog label is geen garantie voor een bepaald bedrag op uw rekening.

  • Beperk de warmtelast met zonwering en een bruikbare ventilatiestrategie. Warmte die niet binnenkomt, hoeft u niet actief af te voeren.
  • Kies een installatie op de behoefte van de ruimte en let ook op de minimale capaciteit. Een groter nominaal vermogen is niet automatisch beter.
  • Laat leidingen, aansluitingen en condensafvoer zorgvuldig aanleggen. Bereikbaarheid voor onderhoud hoort bij het ontwerp.
  • Vergelijk bij verwarmen welke gasverwarming u werkelijk vervangt. Koelen dat u voorheen niet deed, vraagt juist extra energie.
  • Laat een afgedankte installatie professioneel verwijderen, met terugwinning van het koudemiddel. Snijd zelf geen leidingen door.

Op de pagina over SCOP, SEER en energielabels leest u hoe u twee aanbiedingen op hun prestaties vergelijkt.

09 · R32 koudemiddel

En als er R22 of R410A op mijn oude toestel staat?

Bij een oud R22 systeem speelt naast klimaat ook aantasting van de ozonlaag. R22 hoort bij een ander wettelijk regime. Het bijvullen van een woningairco met R22 is geen toegestane onderhoudsoplossing; ook “gerecycled R22” is geen uitweg. Laat bij een defect beoordelen of reparatie zonder koudemiddelwerk zinvol is of vervanging verstandiger wordt. Zie de verordening over ozonafbrekende stoffen.

Bij R410A moet u eveneens onderscheid maken tussen een bestaande installatie en nieuwe apparatuur. Het hogere GWP maakt een vergelijking met moderne alternatieven relevant, maar vertelt niet of uw eigen airco vandaag defect is of direct vervangen moet worden. Vraag naar concrete klachten, de staat van het toestel en een gespecificeerde reparatieofferte.

Vermeld bij een aanvraag het typeplaatje en de leeftijd voor zover u die kent. Daarmee voorkomt u een advies dat alleen op het merk of de kleur van de behuizing is gebaseerd.

Uw vragen

Veelgestelde vragen

Is R32 vanaf 2027 verboden?

Niet als algemene regel voor gewone lucht-luchtsplitairco’s tot en met 12 kW. Voor die categorie staat de GWP-grens van 150 of hoger op 1 januari 2029. De datum 2027 geldt onder meer voor lucht-watersplits tot en met 12 kW. De wet bevat categoriegebonden uitzonderingen.

Mag ik mijn bestaande R32 airco na 2029 blijven gebruiken?

De marktbeperking van 2029 is geen algemene vervangingsplicht voor een rechtmatig geplaatste R32 airco. Gebruik, onderhoud en het op de markt brengen van nieuwe apparatuur hebben verschillende regels.

Is R32 hetzelfde als propaan?

Nee. R32 is difluormethaan en heeft veiligheidsklasse A2L. Propaan heet als koudemiddel R290 en heeft klasse A3. De stoffen mogen niet zomaar in elkaars plaats in een airco worden gebruikt.

Wat is het GWP van R32?

De F-gassenverordening gebruikt voor R32 een GWP over 100 jaar van 675. Als 1 kilogram volledig in de atmosfeer vrijkomt, komt dat berekend overeen met 675 kilogram CO₂-equivalent.

Moet R32 elk jaar worden bijgevuld?

Nee. Een airco is een gesloten systeem en verbruikt het koudemiddel niet tijdens normaal gebruik. Een tekort vraagt onderzoek naar de oorzaak, waaronder een mogelijke lekkage.

Kan mijn R32 airco worden omgebouwd naar R290?

Niet door alleen het koudemiddel te vervangen. Toestelontwerp, compressor, olie, componenten en veiligheidsvoorzieningen moeten geschikt zijn. Gebruik uitsluitend het voorgeschreven koudemiddel en laat vervangingsmogelijkheden beoordelen.

Waarom staat bij R290 soms GWP 3 en soms 0,02?

Bronnen gebruiken verschillende beoordelingsgegevens. In oudere documentatie komt 3 voor; de actuele uitleg van de Europese Commissie gebruikt 0,02. Vergelijk waarden op dezelfde basis.

Is een R32 airco automatisch zuiniger dan een R410A airco?

Nee. Vergelijk de concrete systemen aan de hand van onder meer SEER, SCOP, capaciteit en toepassing. Het koudemiddel is een onderdeel van het ontwerp en geen volledige maatstaf voor uw stroomverbruik.

Bronnen en inhoudelijke controle

Bijgewerkt op 7 november 2026. Voor technische eigenschappen blijft de documentatie van de exacte toestelcombinatie leidend. Rekenvoorbeelden zijn herkenbaar als voorbeelden; plaatsing en uiteindelijke kosten worden voor uw woning beoordeeld.